Die nur fragmentarisch erhaltenen Historien Sallusts waren bisher ein Stiefkind der Forschung. Von diesem Werk existieren ca. 500 Bruchstücke, die teils in Handschriften, teils auf Papyri überliefert sind. Wie alle Geschichtswerke dieser Untergattung, deren erster bedeutender römischer Repräsentant Sallust ist, behandeln die Historien Zeitgeschichte. Im erhaltenen Teil werden die Ereignisse des Zeitraums von 78-67 v. Chr. beschrieben, eine Abfolge innenpolitischer Krisen, die letztlich zum Untergang der Republik und zur Etablierung des Prinzipats unter Augustus führten: Dazu gehören die Aufstände des Konsuls Lepidus in Italien und des Sertorius in Spanien sowie der noch berühmtere Sklavenaufstand unter der Führung des Spartacus. Sallust beschreibt diese Krisen und analysiert ihre Ursachen, welche er (in der für ihn typischen tief pessimistischen Sichtweise) im persönlichen und moralischen Bereich zu finden meint. Ferner erfährt der Leser vom erfolgreichen Kampf des Pompeius gegen die Piraten, welche im ersten Jahrhundert v. Chr. fast den gesamten Bereich des östlichen Mittelmeers unsicher machten, sowie vom Krieg gegen den König Mithridates von Pontos, einen der letzten hellenistischen Potentaten, dessen Reich die Römer eroberten.

- 396 pagine
- Italian
- ePUB (disponibile su mobile)
- Disponibile su iOS e Android
eBook - ePub
Fragmenta 1.1-146
Informazioni su questo libro
Scelto da 375,005 studenti
Accesso a oltre 1,5 milioni di titoli a un prezzo mensile trasparente.
Studia in modo più efficiente con i nostri strumenti dedicati.
Informazioni
Historiarum fragmenta 1.1–146
Testo
Liber I
Prooemium (1–12)
1. (1.1 M.)
Res populi Romani M. Lepido Q. Catulo consulibus ac deinde militiae et domi gestas composui.
domi et militiae Prisc. III 73
Rufin. gramm. p. 34.22 sqq. d’A. (VI 575.12 sqq.)
Pompeius Messalinus de numeris et pedibus oratorum sic dicit … Idem de Sallustiana compositione sive de numero et structura sic dicit: “nunc, si videtur, Sallustianae periodi numeros inspiciamus: ‘res popu’ dactylus, ‘li Romani Marco’ tres spondei, ‘Lepido’ anapaestus, ‘Quinto Catulo’ spondeus et anapaestus, ‘consulibus’ paeon primus, ‘ac deinde’ dichoreus sive ditrochaeus, ‘militi’ dactylus, ‘aet domi’ creticus, ‘gestas’ spondeus, ‘composui’ choriambus ex longa et brevi ac brevi et longa”.
Prisc. gramm. III 73.9 sqq.
In ‘ae’ diphthongum nomina sunt genetivi casus loco adverbii posita, ut ‘Romae’ … Sallustius … (affertur Iug. 39.1). Idem in I historiarum: res – gestas.
I om. LK
Prisc. gramm. III 64.11 sqq.
Neque enim ea indubitanter adverbia esse accipimus, sed nomina vel pronomina esse dicimus loco adverbiorum posita per diversos casus …; per genetivum, ut ‘Romae’ … Sallustius in I historiarum: ac – composui. (Affertur inde fr. 1.122)
in I historiarum om. G
Claud. Don. Aen. 1.1 p. 7.17 sqq.
Hoc loco plerique arbitrantur errasse Vergilium, ut primo rem, deinde personam poneret (‘arma virumque’ scil.); qui si Sallustium considerarent liberum a ratione metrorum sic historiam coepisse, ut primo rem, dehinc populi Romani personam poneret, numquam Vergilium criminarentur.
cf. Auson. protr. (8 G.; 7 Pr.) 61 sqq. Iam facinus, Catilina, tuum Lepidique tumultum, / ab Lepido et Catulo iam res et tempora Romae / orsus bis senos seriem conecto per annos; / iam lego e.q.s.
2. (1.10 M.)
Adnot. Lucan. 3.164
Quod Cato: hic rogatione Claudii missus est Cyprum, ut cerneret hereditatem regis Ptolomei, qui defunctus vita populum Romanum heredem fecerat. Meminit huius Salustius in principio libri primi historiae.
om. C | meminit – historiae om. UV
3*. (4.54 M.)
Canina, ut ait Appius, facundia exercebatur.
Non. p. 60.13 sqq. M.
Rabula: a rabie dictus est; quem nunc advocatum vel causarum patronum dicimus. Cicero … (affertur orat. 47). Inde et Sallustius: canina – exercebatur.
Lact. inst. 6.18.26
Sed quia ipse caninam illam facundiam, sicut Sallustius ab Appio dictum refert, exercuit, voluit hominem canino modo vivere, ut remordeat lacessitus.
Hier. epist. 119.1.3
Prudentes estis et eruditi et de canina, ut ait Appius, facundia ad Christi disertitudinem transmigrastis.
Hier. epist. 134.1.1
Sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta Appium canina exerceretur facundia.
haec verba e.q.s. laudat Aug. epist. 202A.1.3
4*.
Multi murmurantium voculis in luco eloquentiae oblectantur.
Fronto p. 148.8 sq. v.d.H.
Item pleraque sic explicasse oratione Sallustium ais et hoc exemplo usus: multi – oblectantur.
5. (1.137 M.)
Ea paucis, quibus peritia et verum ingenium est, abnuentibus.
Serv. auct. Aen. 12.694
(Serv.) Me verius unum pro vobis foedus luere: … (auct.) Alii veteri more dictum accipiunt; ‘verum’ enim quod rectum et bonum esset appellabant: Terentius … (afferuntur Andr. 629, Eun. 924 sq.). Sallustius in primo: ea – abnuentibus. (Affertur inde fr. 2.55 M.)
6. (1.8 M.)
Nam a principio urbis ad bellum Persi Macedonicum.
nam Prisc. Serv. C2 | a principio Serv.: a primordio Prisc. | persae Prisc. III 188 S Serv. 1.30 C (a.c.)
Prisc. gramm. III 188.14 sqq.
Sallustius … (affertur Cat. 36.2). Idem historiarum I: nam a primordio – Macedonicum, pro ‘Persis’.
I om. L
Serv. Aen. 1.30
Achilli: propter ὁμοιοτέλευτον detraxit ‘s’ litteram, quae plerumque pro sibilo habetur non solum necessitatis, sed etiam euphoniae causa … Ut Sallustius: a principio – Macedonicum.
Sacerd. gramm. VI 479.9 sqq.
Nam quod Sallustius ‘ad bellum Persi Macedonicum’, non declinationem mutavit, sed antiqua usus est consuetudine, dativum posuit pro genetivo, ut Cicero ‘filiumque Verri’ pro Verris, et Vergilius ‘inmitis Achilli’ (Aen. 1.30) pro Achillis.
Prob. cath. gramm. IV 24.26 sqq.
Et antiqua est ratio declinationis dativo uti pro genetivo, ‘infelicis Ulixi’ (Verg. Aen. 3.613, 691) pro Ulixis, ‘Achilli’ pro Achillis; ‘ad bellum Persi Macedonicum’ pro Persis.
Prob. cath. gramm. IV 28.15 sqq.
‘Ses’ terminata Graeca sunt, indifferenter declinantur, et primae declinationis ‘sae’ genetivo et tertiae ‘sis’, ut … Perses Persae vel Persis. Nam quod Sallustius ait ‘ad bellum Persi Macedonicum’, non declinationem mutavit, sed antiqua usus est consuetudine, dativum posuit pro genetivo.
Serv. Aen. 8.383
Te filia Neri: … ‘Neri’ autem pro ‘Nerei’: omnia enim, quae in ‘eus’ exeunt, hodie apud maiores in ‘es’ exibant … et genetivum in ‘is’ mittebant, ‘Tydis Neris’. Sed quia plerumque ‘s’ supra in latinitate detrahitur, remanebat ‘i’. Hinc est ‘filia Neri’, ‘inmitis Achilli’ (Aen. 1.30), item in Sallustio ‘ad bellum Persi Macedonicum’. Sic Asper.
Prisc. gramm. III 30.13 sqq.
Hae (praepositiones scil.) enim ad sensus sequentium significationes suas accommodant, ut ‘ad’ modo personae modo loco, est quando tempori adiungitur vel numero …; tempori, ut Sallustius in I historiarum: ad – Macedonicum.
Prisc. gramm. III 37.13 sqq.
Pro temporali quoque accipitur (praepositio ‘ad’ scil.), ut Sallustius in I historiarum: ‘ad bellum Persi Macedonicum’, hoc est ‘usque ad bellum Persi’.
in I historiarum om. G | pro temporali – bellum Persi (omissis verbis Sallustius in I hist. et Macedonicum) laudat Sedul. in Don. (CCCM 40B) p. 294.10 sq.
Char. gramm. p. 86.14 sqq. B. (I 68.19 sqq.)
Inveniuntur autem apud veteres quae sine ratione genetivum faciunt per ‘i’, ut apud Sallustium in prima historia ‘bellum Persi Macedonicum’.
Exc. Bob. gramm. p. 16.5 D.N. (I 541.39)
Terentius ‘Chremi’ (Andr. 368) declinavit, ut Sallustius ‘Persi’.
7. (1.4 M.)
Romani generis disertissimus paucis absolvit.
Mar. Victorin. rhet. 1.20 p. 203.24 sqq. (p. 88.14 sqq. I.; p. 70.4 sqq. R.)
Namque historia et brevis esse debet in expositione et aperta et probabilis, ut Sallustius sibi omnia in Catilina (4.3) tribuit: ‘quam verissime potero, paucis absolvam’, cum aliis historiographis singula tradidisset in libro primo historiarum: dat Catoni brevitatem: ‘Romani – absolvit’, Fannio vero veritatem.
Ampel. 19.8
Hic (Cato scil.) est omnium rerum peritissimus et, ut Sallustio Crispo videtur, Romani generis disertissimus Cato.
Cato secl. Halm alii
Serv. Aen. 1.96
Fortissime gentis: atqui in artibus legimus superlativum gradum non nisi genetivo plurali iungi. Constat quidem, sed ‘gens’ nomen est enuntiatione singulare, intellectu plurale. Bene ergo iunxit, in gente enim plures sunt … Item Sallustius: Romani – disertissimus.
Pomp. gramm. V 158.22 sqq.
Hoc Romanum genus numeri est quidem singularis, sed tamen intellectu plurale. Ideo in historiis invenimus ‘Romani – disertissimus’, disertissimus huius Romani generis.
verba disertissimus generis Romani (e Pomp. excerpta, ut vid.) laudat Anon. ad Cuimn. (CCSL 133D) 5 l. 166
Porph. Hor. sat. 1.10.9
Eloquentiae enim virtus non tantum in eo est, ut pauca copiose, sed etiam ut breviter multa dicantur. Sic et Marcus Cato a Sallustio laudatur paucis absolvisse.
a Sallustio Holder: Sallustius codd.
Schol. Hor. sat. 1.10.9
Est brevitate opus: … Sensus: non sol...
Indice dei contenuti
- Copertina
- Titolo
- Impronta
- Indice del contenuto del volume
- Prolegomena
- Introduzione generale: la silloge di orationes e epistulae dalle Historiae di Sallustio nel codice Vat. lat. 3864
- La struttura delle Historiae
- La composizione del libro I
- Avvertenze
- Historiarum fragmenta 1.1–146
- Endnote
- Bibliografia
- Testimoni
- Auctores Latini
- Abbreviazioni
- Sigle usate negli apparati critici
- Tabula comparationis
Domande frequenti
Sì, puoi annullare l'abbonamento in qualsiasi momento dalla sezione Abbonamento nelle impostazioni del tuo account sul sito web di Perlego. L'abbonamento rimarrà attivo fino alla fine del periodo di fatturazione in corso. Scopri come annullare l'abbonamento
No, i libri non possono essere scaricati come file esterni, ad esempio in formato PDF, per essere utilizzati al di fuori di Perlego. Tuttavia, puoi scaricarli nell'app Perlego per leggerli offline su smartphone o tablet. Scopri come scaricare libri offline
Perlego offre due piani: Essential e Complete
- Essential è l'ideale per chi studia o per i professionisti che amano esplorare una vasta gamma di argomenti. Accedi all'Essential Library con oltre 800.000 titoli affidabili e bestseller nei settori business, crescita personale e discipline umanistiche. Include tempo di lettura illimitato e voce standard per la funzione Leggi ad alta voce.
- Complete: perfetto per studenti avanzati e ricercatori che necessitano di accesso completo e senza restrizioni. Sblocca oltre 1,5 milioni di libri su centinaia di argomenti, inclusi titoli accademici e specialistici. Il piano Complete offre anche funzionalità avanzate come Leggi ad alta voce Premium e Assistente alla ricerca.
Perlego è un servizio di abbonamento a libri di testo online che ti permette di accedere a un'intera biblioteca digitale a meno del prezzo di un singolo libro al mese. Con oltre 1,5 milioni di libri su più di 990 argomenti, qui trovi tutto ciò che ti serve! Scopri la nostra missione
Cerca l'icona Sintesi vocale nel prossimo libro che leggerai per verificare se è possibile riprodurre l'audio. Questo strumento permette di leggere il testo a voce alta, evidenziandolo man mano che la lettura procede. Puoi aumentare o diminuire la velocità della sintesi vocale, oppure sospendere la riproduzione. Scopri di più sulla funzione di sintesi vocale
Sì! Puoi utilizzare l'app di Perlego su dispositivi iOS e Android per leggere quando e dove vuoi, anche offline. È perfetta per gli spostamenti quotidiani o quando sei in viaggio.
I dispositivi con iOS 13 e Android 7 o versioni precedenti non sono supportati. Scopri di più su come utilizzare l'app
I dispositivi con iOS 13 e Android 7 o versioni precedenti non sono supportati. Scopri di più su come utilizzare l'app
Sì, puoi accedere a Fragmenta 1.1-146 di Antonio La Penna, Rodolfo Funari, Antonio La Penna,Rodolfo Funari in formato PDF e/o ePub, così come ad altri libri molto apprezzati su Storia e Storia antica. Abbiamo oltre 1,5 milioni di libri disponibili nel nostro catalogo da esplorare.